Het onderzoek

Twee jaar lang artistiek onderzoek op het gebied van queer veiligheid.

Veiligere Queer Ruimtes: Waarom & Hoe

Ik kan me nog goed herinneren dat ik samen met mijn beste gay vriend geweigerd werd bij een club, en dat mijn transvriendin tijdens het uitgaan werd gevraagd wat ze "daar beneden" had. Die ervaringen leerden me het verschil tussen een plek waar ik welkom was, een plek waar ik werd getolereerd, en een plek waar ik werd gediscrimineerd. Ik vroeg me af wat queer veiligheid eigenlijk betekent en ik wilde het tastbaar maken, en vooral actiegericht.

Twee jaar lang werkte ik aan het antwoord op die vraag: hoe kunnen ruimtehouders helpen bij het ontwerpen van queer veiligere ruimtes?

De methode: The Queer Library

The Queer Library is een visuele, participatieve onderzoeksmethode. Ik fotografeerde meer dan vijftig queer personen op een plek van hun eigen keuze, en stelde iedereen dezelfde vijf vragen over waarom ze die plek kozen, wat een ruimte voor hen veiliger maakt, en wat ze cisgender/heteroseksuele mensen zouden willen laten begrijpen. De vragen deelde ik nooit vooraf: ik wilde spontane, ongefilterde antwoorden.

Deelnemers kwamen uit meer dan twintig landen, waren tussen de 19 en 79 jaar oud, en fotografeerden zich in parken, cafés, buurthuizen en bij mensen thuis in Amsterdam, maar ook Rotterdam, Utrecht, Berlijn en meer. Daarnaast sprak ik met vier queer-experts: choreograaf en somatisch therapeut Zahira Mous, kunstenaar/curator Jordi Ariza Gallego, kink-organisator Ari Ochoa, en neuroarchitect Fiona Beenkens

Drie kerninzichten

Mijn gesprekken met zowel de participanten van de Queer Library en de experts gaven mij drie kerninzichten

  • 1. Er is geen gemiddelde queer persoon.

     Iedereen ervaart veiligheid anders, gevormd door leeftijd, etniciteit, migratieachtergrond, neurodiversiteit en meer. 

  • 2. Veiligheid heeft een emotionele én een ruimtelijke dimensie. 1

    Emotionele veiligheid gaat over wat er in je lichaam gebeurt zodra je een ruimte binnenstapt: erbij horen, vertrouwen, jezelf kunnen zijn zonder uitleg. Ruimtelijke veiligheid gaat over wat de omgeving zelf communiceert via bewegwijzering, symboliek, indeling, licht en geluid. Beide zijn onlosmakelijk verbonden, maar door ze apart te benoemen kun je er met meer intentie voor ontwerpen.

  • 3. Queer veiligheid is een voortdurende praktijk, geen eindbestemming.

    Zoals Jordi zei: "Een veilige plek is er niet. Wat we proberen te doen, is een veiligere plek maken." Dat kleine verschil, veilig versus veiliger, vormt de kern van de hele toolkit en mijn toolkit. Geen garanties bieden, maar een belofte maken om te werken aan veiligheid, elke dag weer.

Van inzicht naar ontwerp: hoe de tools zijn ontstaan

Dit is waar het onderzoek concreet wordt. Elk van de zes tools is direct terug te voeren op een specifiek inzicht uit mijn gesprekken. Die inzichten vallen uiteindelijk allemaal onder de drie kerninzichten, maar zijn specifieker: ze wijzen naar een concreet probleem, en dus naar een concrete tool.
In totaal ontwikkelde ik zes tools, verdeeld in twee lagen. De externe tools richten zich op ruimtelijke veiligheid: wat een ruimte uitstraalt en wie erbij hoort. De interne tools richten zich op emotionele veiligheid: hoe zorg en vertrouwen binnen een ruimte ontstaan. Sommige tools zijn workshops die vragen om dialoog en gezamenlijke reflectie, andere zijn ontwerplenzen die je alleen of met een klein team kunt gebruiken. Je vindt ze allemaal terug in de toolkit zelf, en ze komen ook aan bod in de workshoppakketten.